14 De Veerstal

rew up ff
Veerstal
14

De Veerstal

Als het aan de initiatiefgroep ‘Gouda, Havenstad’ ligt, wordt Gouda weer een nautisch centrum. Want de sterk bij hun stad betrokken Gouwenaars achter die groep hebben een duidelijk doel voor ogen: herstel van Gouda’s vroegere scheepvaartfunctie.
Het woord herstel is volledig op zijn plaats, omdat notabene de ontstaansreden van Gouda was: de samenvloeiing van Gouwe en IJssel. Is hedentendage het wegenstelsel de ‘vervoersdrager’ bij uitstek, tot het begin van deze eeuw is dat vanouds het water geweest. Waterwegen verbon­den steden, landen en volkeren, en dat is lange tijd zo gebleven.
Fotograaf Henri de Louw legde in mei-1881 het bedrijvig beeld aan Het Veerstal vast – een straat, die nu ‘de Veerstal’ wordt genoemd, maar voor een groot deel nog die oude sfeer van vroeger ademt.
Tot voor kort, toen scheepstuigerij Endenburg nog op de hoek van de Veerstal en Peperstraat was gevestigd, was daarmee ook de band naar de scheepvaart zichtbaar. Na het vertrek is dat wat minder geworden, al zijn er nu plannen om de oude vloedmuur af te breken, die onnodig is geworden vanwege de stormvloedkering bij Krimpen a.d. IJssel. Als de muur wordt wegge­haald, keert het onbelemmerd uitzicht op de rivier terug, in letterlijke zin Gouda’s onstaans­bron.
Fotograaf De Louw installeerde ruim een eeuw geleden zijn camera op de plek waarin die tijd nog een oude volmolen stond – een door waterkracht aangedreven machine, waarvan de stampers werden gebruikt bij het ‘vollen’ van de lakenstof.
Daarbij werd vol(lers)aarde gebruikt, die met kracht in het weefsel werd gestampt, en waardoor de stof een flauschachtig uiterlijk kreeg.
Later werd de molen door Endenburg als pakhuis gehuurd vor 900 guden per jaar. Hedenten­dage is de beukmolen verdwenen. De ondergrondse waterloop is nog steeds aanwezig, en mondt uit bij de Peperstraat.
De sfeer van vroeger aan de Veerstal – gekenmerkt door cafés, scheepstuigerijen, kappers, kruideniers en andere middenstanders die zich op het scheepvaartverkeer richtten – is helaas verdwenen.
Maar als de initiatiefgroep ‘Gouda, Havenstad’ succes boekt, en dat is te hopen, dan komen wellicht sommige van die gezelligheid-verspreidende middenstadsvestigingen wel weer terug. Panta Rhei- alles stroomt – dus ook de tijd.